close
Vážení uživatelé,
16. 8. 2020 budou služby Blog.cz a Galerie.cz ukončeny.
Děkujeme vám za společně strávené roky!
Zjistit více
 

Vitamin A - Sinh tố của ánh mắt, làn da

30. dubna 2007 v 21:19 | Beruška ;-) |  Vitamins va hoa quả

Định nghĩa:


Sinh tố A (Retinol) là tác chất được phát hiện đầu tiên trong nhóm sinh tố tan trong chất béo. Từ nhiều ngàn năm trước công nguyên, dù chưa có khái niệm về cấu trúc hóa học của sinh tố A, thầy thuốc đời xưa đã biết dùng dầu gan cá để chữa chứng quáng gà.

Nếu so sánh các báo cáo y học về sinh tố thì sinh tố A là thành phần được đề cập hàng đầu, thường chỉ đứng sau sinh tố C. Kết quả nghiên cứu trong thập niên gần đây cho thấy sinh tố A không những chỉ cần thiết cho quy trình tăng trưởng, cho thị lực và da niêm, mà còn có công năng quan trọng để phòng chống bệnh ung thư và tim mạch.

Trong ý nghĩa đó, chế độ dinh dưỡng có đầy đủ sinh tố A giữ vai trò tối quan trọng cho mục tiêu phòng bệnh. Theo báo cáo của Tổ chức Sức khỏe Thế giới (WHO), hiện vẫn còn hàng triệu người trong các nước chậm tiến mang bệnh do thiếu sinh tố A. Hàng năm, vẫn có không dưới nửa triệu trẻ con bị mù vì thiếu sinh tố A, trong số đó hơn 2/3 là trường hợp tử vong oan uổng, vì trên thực tế, phương thức phòng ngừa tình trạng thiếu hụt sinh tố A tương đối đơn giản.


Chức năng đa dạng của sinh tố A


Sinh tố A chi phối nhiều quy trình sinh lý của cơ thể. Một cách tóm lược, có thể minh họa chức năng đa dạng của sinh tố A như sau:
• Bảo vệ cấu trúc của da niêm trong toàn cơ thể.
• Yểm trợ thị giác trong quy trình phân biệt vùng sáng và bóng tối.
• Xúc tác sự phóng thích kích tố sinh dục và hưng phấn quá trình thụ thai.
• Phát triển sự tăng trưởng của nhau và bào thai.
• Hưng phấn quy trình kiến tạo xương tủy.
• Ức chế độc chất sinh ung thư và gây xơ cứng tế bào.
• Tăng cường khả năng đề kháng của cơ thể.

Triệu chứng đầu tiên của tình trạng thiếu hụt sinh tố A là dấu hiệu quáng gà, nghĩa là tình trạng giảm sút thị lực vào buổi tối. Nếu nguồn dự trữ sinh tố A không được bù trừ, các triệu chứng khác như da khô, rụng tóc, gãy móng tay sẽ lần lượt xuất hiện. Tình trạng thiếu hụt sinh tố A nếu tiếp tục kéo dài sẽ dẫn đến hậu quả mất hẳn thị giác. Thêm vào đó là khuynh hướng bội nhiễm trầm trọng trên đường hô hấp, vì thiếu sinh tố A thì niêm mạc khí quản bị khô và tạo điều kiện thuận tiện cho vi trùng tác hại.

Nguồn cung cấp sinh tố A chủ yếu là thực phẩm xuất xứ từ nguồn gốc động vật như: gan, cá biển, bơ, sữa, trứng... Thành phần sinh tố A trong thực phẩm động vật có thể đảm nhiệm hoàn hảo phần lớn các chức năng liệt kê ở đoạn trên, nhưng lại không có khả năng phòng chống hiện tượng ung thư và xơ cứng tế bào, vì khả năng này không được đảm nhiệm trực tiếp bởi sinh tố A mà thông qua một tác chất tiền thân của sinh tố A: beta-carotin, còn gọi là tiền sinh tố A. Chất này lại chỉ có trong thực phẩm rau trái như: rau dền, cà rốt, cải broc-coli, bí rợ, cà chua, ớt bị, đu đủ, gấc, dưa hấu, khoai ta... Tiền sinh tố A là thành phần làm trái cây có màu vàng cam, rau cải có màu xanh thẫm. Thành phần này đảm nhiệm trong cơ thể con người ba chức năng quan trọng:

- Tiền sinh tố A được dự trữ trong mô mỡ của cơ thể và được gan sau đó biến thành sinh tố A. Cơ thể nếu có đủ lượng dự trữ tiền sinh tố A đương nhiên không rơi vào tình trạng thiếu sinh tố A một cách đột ngột. Cường độ biến đổi sinh tố A thay đổi tùy theo nhu cầu của cơ thể nên quy trình này còn có lợi điểm là không gây hậu quả tích lũy sinh tố A.

- Tiền sinh tố A phong bế độc chất sinh ung thư, đặc biệt là độc chất dưới da do ảnh hưởng của tia tử ngoại trong ánh sáng mặt trời. Các nhà nghiên cứu đã chứng minh là đối tượng có đầy đủ tiền sinh tố A ít bị nhiễm ung thư da cho dù phải tiếp xúc thường xuyên với tia tử ngoại. Hàng trăm công trình thống kê cho thấy người theo chế độ dinh dưỡng dồi dào tiền sinh tố A thường không gặp vấn đề với ung thư phổi, thực quản, ruột già, vòm miệng và bàng quang. Kết quả nghiên cứu vào giữa thập niên 90 ở Phần Lan cho thấy tỉ lệ nhiễm ung thư phổi của người vừa hút thuốc vừa thiếu tiền sinh tố A cao gấp 7 lần số người tuy cũng hút thuốc nhưng không thiếu thành phần này trong cơ thể nhờ biết cách dinh dưỡng. Kết quả tương tự cũng đã được ghi nhận qua một cuộc khảo sát thống kê quy mô ở Hoa Kỳ với hơn 50.000 đối tượng hút thuốc. Một công trình nghiên cứu khác trên 9 quốc gia ở châu Âu cho thấy tỷ lệ nhiễm bệnh nhồi máu cơ tim của số người có đầy đủ tiền sinh tố A trong cơ thể chỉ bằng phân nửa số người không biết cách tiếp tế cho cơ thể bằng tặng vật của thiên nhiên.

- Tiền sinh tố A hưng phấn sức đề kháng của cơ thể bằng cách thúc đẩy sự sản xuất bạch huyết cầu và thực bào để tăng cường khả năng tiêu diệt mầm bệnh ngoại lai và độc chất sinh ung thư.


Hàm lượng của sinh tố C


Lượng sinh tố A cần thiết mỗi ngày trung bình không quá 0,6mg cho trẻ con và 1mg cho người trưởng thành. Lượng này phải tăng thêm 30% cho thai phụ và 100% cho người đang cho con bú. Người ăn uống kiêng khem làm ốm cần khoảng 1,5mg sinh tố A mỗi ngày. Cơ thể bệnh nhân đang dùng thuốc tiểu đường, người nghiện rượu, bệnh nhân bị viêm tụy, viêm ruột mãn tính nên được cung ứng đều đặn mỗi ngày với khoảng 2mg sinh tố A.
Trọng lượng
Thực phẩm
Lượng sinh tố A
100g
100g
100g
100g
100g
100g
100g
Gan bò
Gan heo
Trứng gà
Rau dền
Cà rốt
Cà chua
Cải broccoli
6mg
4mg
0,5mg
1mg
1,2mg
0,6mg
0,8mg

Bảng chiết tính hàm lượng sinh tố A nêu trên cho thấy thực phẩm nguồn gốc động vật là nguồn cung cấp sinh tố A chủ yếu. Nhưng nếu áp dụng đơn thuần và thường xuyên thì phản ứng tai hại do thành phần độc chất trong thực phẩm động vật thậm chí nhiều khi nghiêm trọng hơn tác dụng hữu ích của sinh tố A. Để thỏa đáp nhu cầu sinh tố A thường ngày thì thành phần rau cải không thua trứng, thịt mà lại ít độc. Chỉ trong trường hợp cần gia tăng số cung của sinh tố A vì nhu cầu cấp bách của cơ thể mới cần phải chú trọng kết hợp thịt, cá trong thực đơn thường ngày. Bên cạnh đó, thực phẩm nguồn động vật không cung cấp cho cơ thể tiền sinh tố A. Trong điều kiện nuôi trồng ở Việt Nam, có vài loại thực phẩm cần được chú trọng vì tuy bình dân nhưng lại cung cấp dồi dào tiền sinh tố A, đó là khoai lang ta, rau dền và đu đủ.


Nhu cầu sinh tố A cho cơ thể người


Nhu cầu về tiền sinh tố A của cơ thể trung bình vào khoảng 25.000 IU (International unit), trong khi:
• Một củ cà rốt loại trung có thể cung cấp tối thiểu 20.000 IU tiền sinh tố A.
• 100g khoai lang ta cung cấp khoảng 27.000 IU tiền sinh tố A.
• 100g rau dền cung cấp không dưới 7.000 IU tiền sinh tố A.

Chỉ cần quán triệt thêm một chút về khoa dinh dưỡng, người ta có thừa phương tiện để phòng bệnh xây dựng trên thực phẩm bình dân rẻ tiền.


Những vấn đề cần lưu ý:


Để tận dụng nguồn tiền sinh tố A trong rau cải, cần lưu ý:

• Nếu dùng cà rốt dưới dạng ăn sống thì đừng ăn nguyên củ mà nên xay nhừ thành bột nhão, hoặc cắt sợi, hoặc cắt lát để ly trích tối đa thành phần tiền sinh tố A.

• Nếu hấp cà rốt, cải xanh thì khi ăn nhớ cho chút dầu để tăng khả năng hấp thu sinh tố A trên đường ruột.

• Cà rốt, rau cải luộc đến chín nhừ thì chỉ còn thành phần chất bã, tuy có lợi điểm nhuận trường nhưng thành phần tiền sinh tố A thì đã bị nhiệt độ hủy hoại hoàn toàn.

Sinh tố A được tích trữ lâu dài trong cơ thể. Lạm dụng sinh tố A có thể đưa đến tình trạng nhiễm độc với triệu chứng tổn thương ngoài da, viêm khớp, đau bắp thịt, nôn mửa, rụng tóc và viêm gan. Do đó, đừng quá tin vào quảng cáo hấp dẫn để uống thuốc sinh tố A mỗi ngày nhằm mục tiêu phòng ngừa ung thư. Thuốc sinh tố A thường được định lượng theo thành phần tiêu chuẩn quốc tế IU với 1mg sinh tố A = 3.000 IU. Thuốc sinh tố A liều cao từ 10.000 IU là dược phẩm đặc hiệu và chỉ nên áp dụng một cách giới hạn theo đúng hướng dẫn của thầy thuốc chuyên khoa cho bệnh nhân đang có vấn đề với thị lực, đang đối đầu với chứng mụn dưới dạng nặng hoặc thường gặp tình trạng bội nhiễm trên đường hô hấp. Độc giả cũng nên lưu ý là sinh tố A trong dầu cá không có tác dụng phòng ngừa ung thư, cũng không có khả năng ngăn ngừa bệnh mắt cườm như nhiều người lầm tưởng. Chỉ có thành phần tiền sinh tố A trong rau cải, trái cây mới có khả năng phòng bệnh.
 

Buď první, kdo ohodnotí tento článek.

Nový komentář

Přihlásit se
  Ještě nemáte vlastní web? Můžete si jej zdarma založit na Blog.cz.